Alzheimer hastasının evde bakımı, büyük sabır, dikkat ve şefkat isteyen hassas bir konudur. Zihinsel yetilerin zaman içinde zayıflaması, bireyin alıştığı çevrede kalmasını çok daha değerli kılar. Tanıdık bir mekanda yaşamak, hastanın güven hissini besler ve kafa karışıklığını hafifletir. Aile fertleri, sevdiklerinin rahatı adına büyük çaba harcar. Doğru yaklaşımlar tatbik edildiğinde hem hastanın yaşam kalitesi yükselir hem refakatçilerin omzundaki yük hafifler.
Hastalık ilerledikçe bireyin hafızası, yön bulma kabiliyeti ve muhakeme gücü zayıflar. Bu durum karşısında panik yapmadan planlı hareket etmek icap eder. Günlük hayatı kolaylaştıran düzenlemeler, hastanın çevresiyle kurduğu bağı korumasına yardım eder. Ev ortamını emniyetli kılmak, beslenmeyi takip etmek ve sevgi dolu iletişim kurmak bu bakımın başlıca unsurları arasındadır.
Alzheimer Hastasının Evde Bakımı İçin Yaşam Alanı Düzenlemesi
Ev ortamı, hastanın huzuru ve emniyeti açısından birinci sırada yer alır. Mekandaki dağınıklık, zihinsel gerileme yaşayan bireylerde korku ve tedirginlik uyandırabilir. Eşyaların sadeleştirilmesi, ev kazalarının önüne geçmede büyük rol oynar.
Ev içi güvenlik tedbirleri ve kaza risklerini azaltma yolları
Unutkanlık arttıkça evdeki sıradan eşyalar bile tehlike kaynağına dönüşebilir. Hastanın takılıp düşmesini engellemek adına yerdeki kaygan kilimler kaldırılmalı, ortada duran kablolar süpürgeliklerin arkasına gizlenmelidir. Kesici aletler, temizlik kimyasalları ve kibrit gibi yakıcı maddeler kilitli dolaplarda saklanmalıdır.
Banyo ve tuvalet gibi ıslak zeminler kayma tehlikesi taşır. Buralara tutunma barları yerleştirmek, kaydırmaz paspaslar sermek sakatlanmaları önler. Gece uyanmalarında hastanın yolunu rahatça bulabilmesi amacıyla koridorlara ve yatak odasına hareket sensörlü gece lambaları takılmalıdır. Kapı kilitlerinin dışarıdan da açılabilir sistemle yenilenmesi, hastanın odada kilitli kalma tehlikesini ortadan kaldırır.
Oda tasarımı ve eşyaların yerleşimi
Hastanın yatak odası sade, aydınlık ve ferah tutulmalıdır. Mobilyaların yerini sık sık değiştirmekten kaçınılmalıdır; çünkü ani yer değişiklikleri yön kaybını tetikler. Dolap kapaklarına içindeki eşyayı tanıtan resimli kartlar ya da iri puntolu yazılar yapıştırmak bağımsızlığı destekler.
Odada ayna bulunması bazı zamanlarda huzursuzluğa yol açabilir. İlerleyen basamaklarda birey kendi yansımasını tanıyamaz ve odada bir yabancının durduğunu zannedebilir. Böyle tedirginlikler yaşandığında aynaların üzeri örtülmeli yahut mekandan uzaklaştırılmalıdır. Duvara asılacak büyük rakamlı saatler ve takvimler sayesinde zaman algısı canlı tutulabilir.
Alzheimer Hastasında Günlük Düzen Ve İletişim Yaklaşımları
Belirli bir takvime bağlı kalmak, hastanın kendini güvende hissetmesine yardım eder. Her gün aynı saatlerde uyanmak, yemek yemek ve dinlenmek zihindeki belirsizlik duygusunu yatıştırır. Rutinler, hastanın günün akışını tahmin edebilmesine imkan tanır.
Beslenme ve ilaç saatlerinin takibi
Alzheimer hastalarında beslenme konusu titizlikle izlenmelidir. Hastalar yemek yemeyi unutabilir ya da doyduklarını hatırlamayabilir. Küçük porsiyonlar halinde, çiğnemesi ve yutması kolay gıdalar hazırlanmalıdır. Su tüketimi aksatılmamalı, gün boyunca düzenli aralıklarla sıvı verilmelidir.
İlaçların hekimin tarif ettiği biçimde alınması sıhhatin korunmasında büyük pay taşır. Unutkanlık sebebiyle yanlış doz alımının önüne geçmek adına haftalık ilaç saklama kutuları tercih edilebilir. İlaç saatleri bir panoya yazılmalı ve her doz mutlaka bir yakınının gözetiminde içirilmelidir.
Sakin ve sevgi dolu bir iletişim biçimi
Hastalık sebebiyle bireyin kelimeleri hatırlaması ve meramını anlatması güçleşebilir. Bu anlarda sabırlı kalmak, sözünü kesmeden dinlemek büyük kıymet taşır. Kısa, net ve yalın cümleler kurmak iletişimi kolaylaştırır. Hastaya aynı anda birden fazla talimat vermek kafa karışıklığına yol açar.
Göz teması kurmak ve ses tonunu daima yumuşak tutmak kişiyi rahatlatır. Tartışmaya girmekten kaçınılmalıdır. Hasta gerçeğe uymayan şeyler söylese dahi onunla inatlaşmak öfke krizlerini tetikleyebilir. Bunun yerine dikkatini hoşuna giden bir meşguliyete yönlendirmek, elini tutarak güven vermek doğru bir yaklaşımdır.
Alzheimer İleri Aşamalarında Karşılaşılan Güçlükler
Hastalığın basamakları ilerledikçe bakım ihtiyacı yoğunlaşır. Motor beceriler zayıflar, konuşma geriler ve kişisel temizlik adımlarında dışa bağımlılık artar. Bu dönemde şefkatli yaklaşımı muhafaza etmek aileler adına çok kıymetlidir.
Gece huzursuzluğu ve uyku düzensizlikleri
Alzheimer hastalarında uyku düzeni sık sık bozulur. Akşamüstü saatlerinde başlayan tedirginlik ve huzursuzluk hali tıp çevrelerinde gün batımı sendromu şeklinde bilinir. Güneş batmaya başladığında odadaki lambalar vakitlice yakılmalı, gölgelerin korku uyandırması engellenmelidir.
Gündüz vakti hastanın uzun süre uyumasına izin verilmemeli, hafif fiziksel meşguliyetler teşvik edilmelidir. Akşam saatlerinde çay veya kahve yerine melisa ya da ıhlamur gibi sakinleştirici içecekler verilebilir. Yatak odasının sessiz ve ideal serinlikte tutulması gece uykusuna dalmayı kolaylaştırır.
Kişisel temizlik ve banyo zamanı
Yıkanmak Alzheimer teşhisi konmuş bireylerde şiddetli bir kaygıya dönüşebilir. Sudan çekinme, kıyafetlerini çıkarmak istememe yahut banyoyu tehlikeli bir mekan sanma sıkça görülür. Bu anlarda hastayı zorlamamak, yapılacak her işlemi yumuşak bir dille önceden haber vermek korkuları dindirir.
Suyun ılıklığı önceden kontrol edilmelidir. Yıkanmak istemediği günlerde vücudu ılık suyla ıslatılmış havlularla silmek tercih edilebilir. Ağız bakımı, tırnak kesimi ve saç tarama gibi günlük temizlik adımları şefkatle yürütülmeli, bireyin mahremiyetine azami dikkat edilmelidir.
Zihinsel Ve Fiziksel Aktivitelerle Yaşam Kalitesini Artırma
Hafızanın ve bedenin aktif tutulması, zihinsel gerilemenin hızını yavaşlatmaya yardım eder. Kişiyi kabuğuna çekilmekten kurtarmak, ruh haline neşe katar.
Hafızayı canlı tutan hafif uğraşlar
Eski fotoğraflara bakmak, tanıdık ezgileri dinlemek ve eski hatıralardan bahsetmek zihni uyarır. Az parçalı yapbozlar, renkli resim boyama çalışmaları yahut çorapları eşleştirme gibi basit ev işleri hastaya başarma sevinci yaşatır. Bu tip meşguliyetler hastanın kendini işe yarar hissetmesine katkı verir.
Hafif yürüyüşler ve kas gücünü koruma yolları
Hareketsizlik kasların zayıflamasına ve eklem sertliklerine kapı aralar. Ev içinde kısa turlar atmak, balkonda temiz hava almak yahut sandalyede otururken yapılan hafif bacak hareketleri bedensel gücü destekler. Refakatçi eşliğinde bahçede yapılacak kısa bir gezinti hem kan dolaşımını canlandırır hem uyku kalitesini yükseltir.
Profesyonel Destek Almanın Hasta Ve Aileye Katkıları
Uzun soluklu evde hasta bakımı, aile fertlerinin bedensel ve ruhsal gücünü tüketebilir. Belli bir aşamadan sonra her ihtiyaca tek başına yetişmek zorlaşır. Profesyonel sağlık ekiplerinden destek almak, hastanın sıhhatini güvenceye alırken aile bireylerine nefes aldırır.
Evde doktor muayenesi ve hemşire desteği
Yürüme zorluğu çeken yahut dışarı çıktığında yoğun panik yaşayan bir hastayı kliniğe taşımak yorucu bir hal alabilir. Bu sıkıntıyı aşmak adına evde doktor muayenesi büyük kolaylık kazandırır. Hekim, hastayı kendi yatağında ziyaret ederek sıhhi tablosunu tetkik eder, ilaç reçetelerini düzenler ve aileye rehberlik eder.
Benzer şekilde evde hemşire hizmeti, serum bağlanması, iğne yapılması, kan alma ve sonda tatbiki gibi girişimsel adımları ev rahatlığında tamamlar. Tecrübeli hemşireler, yatak yaralarının açılmasını önleme ve pansuman yapma konularında aileye yol gösterir. Böylelikle hastane enfeksiyonlarına maruz kalma ihtimali tamamen ortadan kalkar.
Evde sağlık 365 ile kesintisiz medikal destek
Hastane standartlarındaki profesyonel tıbbi desteği doğrudan evinizin yahut iş yerinizin konforuna taşıyan Evdesaglik365.com, tüm İstanbul sınırlarında haftanın 7 günü 24 saat kesintisiz çalışmaktadır. “Siz Evde Kalın Biz Gelelim” ilkesiyle hareket eden kurum, uzman hekim muayenesinden tecrübeli hemşire kadrosuyla yürütülen evde hasta bakımı hizmetlerine kadar geniş bir alanda destek verir. Profesyonel yara tedavisi, evde kan alma ve serum uygulamaları güvenle tamamlanır.
Glutatyon ve Myers Kokteyli gibi bağışıklık sistemini kuvvetlendiren özel takviyeler de hastaların ayağına kadar ulaşır. Sevdiklerinize bir aile ferdi şefkatiyle yaklaşan, güler yüzlü ve eğitimli sağlık çalışanları vasıtasıyla Evde Sağlık 365, ihtiyaç duyulan bütün tıbbi tedavileri alışılan sıcak yuvada, yüksek kalite ve huzurla atlatmaya destek veren ideal bir sağlık partneridir.
Alzheimer Hasta Yakınlarının Kendi Sağlığını Koruması
Bakım verme görevi sadece hastayı değil, refakatçinin yaşamını da doğrudan etkiler. Çoğu zaman hasta yakınları kendi sağlıklarını, uyku düzenlerini ve şahsi ihtiyaçlarını geri plana iter. Halbuki gücü tükenmiş bir refakatçinin sevdiklerine fayda vermesi hayli güçtür.
Tükenmişlik hissiyle mücadele ve destek alma
Bütün yükün tek bir aile ferdine kalması doğru değildir. Aile fertleri arasında iş bölümü yapılmalı, her birey belirli günlerde sorumluluk üstlenmelidir. Gün içinde kısa molalar vermek, açık havada yürümek ya da sevilen bir meşguliyetle vakit geçirmek zihni toparlar.
Hasta yakınları için kurulan dayanışma topluluklarına katılmak yahut uzman bir psikologdan danışmanlık almak, yaşanan suçluluk ve çaresizlik hislerini hafifletir. Unutulmamalıdır ki kendi sıhhatini koruyamayan bir kişi, uzun vadede sevdiklerine de faydalı bir destek veremez.
