Felçli hastanın evde bakımı, inme yahut kafa travması neticesinde hareket kabiliyetini yitiren fertlerin hayat kalitesini muhafaza etmek maksadıyla yüksek bir dikkat ve özveri ister. Beyin dokusundaki kan dolaşımının bozulmasıyla şekillenen inme tablosu, vücudun bir yarısında yahut bütününde felce yol açar. Yatağa bağımlı kalan sevdiklerimizin gündelik ihtiyaçlarını tek başına karşılaması imkansızlaşır. Ev ortamında sürdürülen bakım faaliyetlerinde şefkat, intizam ve tıbbi hassasiyet bir arada bulunmalıdır. Beden temizliğini eksiksiz yürütmek, beslenmeyi düzene sokmak ve moral aşılamak iyileşmeyi hızlandıran ana unsurlardır. Uygun tekniklerle yaklaşmak hem hastanın konforunu artırır hem de aile fertlerinin yükünü hafifletir.
Felçli Hastalarda Yatak Yarası Nasıl Önlenir
Uzun süre aynı vaziyette yatan kimselerde cilt dokusu ezilmeye başlar. Tıbbi lisanla dekübit ülseri diye adlandırılan yatak yarası, aralıksız basınç sebebiyle kılcal damarlardaki kan akışının kesilmesinden doğar. Kemik çıkıntılarının yatak yüzeyiyle temas ettiği kuyruk sokumu, topuklar, kalça kemikleri, dirsekler ve omuz başları en savunmasız noktalardır. Cilt üzerinde kızarıklık görüldüğü vakit derhal tedbir alınması zorunludur. Doku harabiyeti derinleştiğinde kas ve kemik katmanlarına kadar inen ağır enfeksiyonlar tetiklenir.
Bası yaralarını engellemek için pozisyon değişimi
Yatağa bağımlı bireyin vücut yükünü dağıtmak namına en geç iki saatte bir yatış istikameti değiştirilmelidir. Hasta sağ yana, sırt üstü ve sol yana düzenli bir sıra dahilinde çevrilir. Dönüşler sırasında sürtünmeyi önlemek maksadıyla hastayı çarşaf üzerinde sürüklemek yerine hafifçe havaya kaldırmak icap eder. İki diz arasına ve ayak bileklerinin altına yumuşak yastıklar yerleştirilerek kemiklerin birbirine baskısı engellenir. Bir cetvel tutularak hangi saatte hangi tarafa yatırıldığı not edilmeli, bu intizam gece saatlerinde de bozulmamalıdır.
Cilt temizliği ve havalı yatak tertibatı
Hastanın cildi daima kuru, temiz ve havadar tutulmalıdır. İdrar kaçırma veya terleme neticesinde biriken ıslaklık, cildin pişik kapmasına ve derinin incelmesine yol açar. Temizlik sırasında tahriş yapmayan nötr sabunlar ve yumuşak bezler tercih edilir. Cilt asla sert hareketlerle kurulanmaz, yumuşak bir havluyla hafif tampon vuruşları tatbik edilir. Nemlendirici kremler sürülerek deri elastikiyeti korunur. Devamlı hava sirkülasyonu yaparak basınç noktalarını periyodik biçimde değiştiren boru tipi havalı yatak tertibatı, kan dolaşımına destek veren mühim bir donanımdır.
Yatağa Bağımlı Felçli Bireylerde Beslenme Düzeni Nasıl Ayarlanır
Hareket azlığı çeken felçli fertlerde metabolizma temposu yavaşlar. Bağışıklık bariyerini güçlü tutmak, doku tamirini desteklemek ve kas erimesini dizginlemek adına zengin bir beslenme menüsü hazırlanmalıdır. Yüksek protein, sebze lifleri ve vitamin barındıran menüler kabızlık şikayetlerini de bertaraf eder.
Yutma güçlüğü yaşayan bireylerde sıvı ve gıda tüketimi
İnme sonrasında yutma refleksini idare eden kaslarda tembellik görülebilir. Disfaji ismi verilen bu rahatsızlık, katı gıdaların boğaza kaçarak soluk borusunu tıkamasına sebebiyet verebilir. Yiyecekler püre kıvamında hazırlanmalı, su ve çorba gibi akışkan sıvılar eczanelerden temin edilen kıvam artırıcı maddelerle boza yahut jel kıvamına getirilmelidir. Lokmalar ufak kaşıklarla takdim edilmeli, bir lokma tamamen yutulmadan diğerine geçilmemelidir. Beslenme akabinde ağız içi fener yardımıyla tetkik edilerek kalan yemek artıkları gazlı bezle uzaklaştırılmalıdır.
Aspirasyon riski karşısında uygun oturma açısı
Gıda parçalarının veya tükürüğün nefes borusuna kaçması, aspirasyon pnömonisi ismiyle bilinen ağır akciğer enfeksiyonunu doğurur. Bu tehlikeli tablodan sakınmak maksadıyla besleme esnasında yatak başı kesinlikle doksan derece dik pozisyona getirilmelidir. Yemeğin ardından birey en az kırk beş dakika boyunca dik vaziyette dinlendirilir. Asla sırt üstü düz yatarken ağızdan besin verilmemelidir. Boğazda hırıltı, nefes darlığı yahut şiddetli öksürük duyulduğu anda besleme durdurulmalı ve soluk yolu kontrol edilmelidir.
Ev Ortamında Fizik Tedavi Ve Egzersiz Uygulamaları
Uzun süreli hareketsizlik, kas kütlesinin hızla zayıflamasına ve tendonların gerilerek kısalmasına zemin hazırlar. Felçli tarafta yer alan kol ve bacakların canlılığını muhafaza etmek gayesiyle her gün düzenli hareketler yaptırılmalıdır. Bu çalışmalar eklemlerde sertleşmeyi engeller.
Kas sertliğini azaltan pasif hareketler
Bireyin kendi iradesiyle hareket ettiremediği uzuvlar, refakatçi yardımıyla nazikçe bükülüp açılır. Pasif eklem hareketleri diye tanımlanan bu çalışmalar omuz, dirsek, el bileği, kalça, diz ve ayak bileği eklemlerine uygulanır. Hareketler sırasında zorlayıcı baskı kurulmaz, kasların müsaade ettiği sınıra kadar yumuşakça esnetme yapılır. Düzenli jimnastik, kanın damar yataklarında pıhtı atmasını engelleyen kıymetli bir tedbirdir.
Eklem kireçlenmesini önleyici pozisyonlama yöntemleri
Spastisite yani kaslardaki istemsiz sertleşme neticesinde eller yumruk biçiminde kilitlenebilir, ayaklar aşağıya doğru bükülebilir. Bu şekil bozukluklarının önüne geçmek namına ortopedik el ruloları ve özel ateller yatağa dahil edilir. Felçli kol gövdeden hafifçe açıkta, yastık üzerinde istirahate bırakılır. Ayak tabanına yerleştirilen dik destekler, aşil tendonunun kısalmasını ve düşük ayak deformasyonunu durdurur.
Felçli Hastalarda Solunum Ve Boşaltım Rutinleri
Yatağa bağımlı kimselerde soluk alıp verme yüzeyselleşir ve akciğer salgıları birikme meyli taşır. Boşaltım sisteminde ise idrar kaçırma yahut mesaneyi tam boşaltamama aksaklıkları yaşanabilir. Hijyen kaidelerine titizlikle uymak, zararlı mikroorganizmaların yayılmasını keser.
Sonda temizliği ve enfeksiyonlardan korunma
İdrar sondası takılı bireylerde idrar torbası daima mesane seviyesinin altında tutulmalıdır. Ters vaziyette torbada toplanan idrar geriye kaçarak böbrek iltihabına sebebiyet verir. Sonda hortumunun bükülmesi engellenmeli, torba tam dolmadan boşaltılmalıdır. Sonda giriş bölgesi her gün antiseptik solüsyonlarla temizlenmelidir. İdrar renginde koyulaşma, tortu yahut keskin koku sezildiğinde vakit kaybetmeksizin tıbbi yardım talep edilmelidir.
Akciğer hijyeni ve balgam tahliyesi
Yeterince derin nefes alamayan hastalarda balgam birikmesi hava yollarını daraltır. Sırt bölgesine avuç içi kubbe yapılarak tatbik edilen hafif vuruşlar, yapışkan salgıların sökülmesine destek verir. Yutkunma ve öksürme refleksi zayıflamış fertlerde aspiratör cihazı vasıtasıyla ağız ve geniz içi temizlenir. Odanın nem dengesi hava nemlendiriciler yardımıyla dengelenmelidir. Temiz hava temini gayesiyle pencereler açılarak ortam sık sık havalandırılmalıdır.
Felçli Bireylerde Kişisel Hijyen Ve Ağız Bakımı
Yatağa bağımlı kimselerde mikropların üremesini durdurmanın en kestirme çaresi titiz bir hijyen disiplinidir. Yetersiz ağız ve cilt bakımı hem hastanın huzurunu bozar hem de vücut direncini kırar.
Ağız içi yaraları önleyen günlük temizlik
Çiğneme ve yutma fonksiyonu zayıflayan felçli hastalarda tükürük salgısı koyulaşır ve dil üzerinde beyaz plaklar birikir. Bakterilerin soluk borusuna inmesini engellemek gayesiyle sabah ve akşam ağız temizliği yapılmalıdır. Eczanelerde satılan ağız bakım çubukları yahut karbonatlı suya batırılmış steril gazlı bezler parmağa sarılarak dişler, damaklar, dil üstü ve yanak içleri nazikçe silinir. Protez diş taşıyan fertlerde protezler her yemekten sonra çıkarılıp fırçalanmalıdır. Kuruyan dudaklara nemlendirici vazelin sürülerek çatlakların önüne geçilir.
Tırnak ve saç temizliğinde dikkat edilecekler
Hareketsiz yatan bireyler istemsiz kasılmalarla cildini çizebilir. Bu sebeple el ve ayak tırnakları kısa kesilmeli, törpülenerek sivri kenarlar yumuşatılmalıdır. Saç derisinde kepek ve kaşıntı belirmesini önlemek namına haftada en az iki kez durulama istemeyen saç yıkama boneleriyle baş bölgesi temizlenmelidir. Saçlar taranarak kafa derisindeki kan akışı canlandırılır.
Evde İlaç Takibi Ve Tansiyon Kontrolü
İnme vakalarının tekrarlamasını önlemenin yolu hekim tarafından yazılan ilaçların harfiyen alınmasından geçer. Tansiyonun aniden fırlaması yahut kan şekerinin dengesizleşmesi yeni bir felç atağını tetikleyebilir.
Düzenli tansiyon ve nabız ölçümünün hayati yeri
Ev ortamında dijital ya da manuel tansiyon aletleriyle günde en az iki defa ölçüm yapılmalıdır. Elde edilen değerler tarih ve saat not edilerek özel bir deftere kaydedilmelidir. Nabız sayısı ve kandaki oksijen doygunluğu parmak tipi oksimetre cihazlarıyla periyodik biçimde denetlenir. Değerlerde olağan dışı bir sıçrama görüldüğü an takip eden hekime haber verilmelidir.
Kan sulandırıcı tedavilerin saatinde verilmesi
Pıhtılaşmayı engelleyen kan sulandırıcı tabletler yahut cilt altı enjeksiyonları kesinlikle atlanmamalıdır. İlaçların her gün aynı saat diliminde verilmesi kandaki tesirini sabit tutar. Vücutta beliren sebepsiz morluklar, diş eti kanamaları yahut idrarda pembeleşme fark edildiğinde hekime danışılmalıdır. İlaç kutularının üzerine saatlerin açıkça yazılması karışıklıkları ortadan kaldırır.
Evde Sağlık 365 İle Profesyonel Tıbbi Hizmet Desteği
Felçli bir yakının bakımını üstlenen aile fertleri, teknik bilgi ve tecrübe isteyen tıbbi müdahalelerde zorluk yaşayabilir. Damar yolu açılması, reçeteli serumların uygulanması yahut derin dekübit yaralarının tedavisi profesyonel hekim ve hemşire müdahalesini zorunlu kılar. Evdesaglik365.com, İstanbul sınırları dahilinde haftanın yedi günü yirmi dört saat kesintisiz hizmet anlayışıyla hastane kalitesindeki tıbbi yardımı doğrudan hanenize ulaştırır. “Siz Evde Kalın Biz Gelelim” ilkesiyle hareket eden bu saygın sağlık kuruluşu; yetkin hekim muayenesi ve tecrübeli hemşire kadrosuyla geniş çaplı evde bakım desteği verir.
Ev konforunda doktor muayenesi ve hemşire desteği
Hastayı yatağından kaldırıp ambulansla hastaneye nakletmek hem yorucu hem de riskli bir durumdur. Evde sağlık hizmeti çatısı altında uzman hekimler hastayı kendi yatağında muayene eder, tetkiklerini planlar ve reçetesini düzenler. Deneyimli hemşireler tansiyon, şeker, nabız ve oksijen takibini düzenli aralıklarla gerçekleştirir. Aile ferdi şefkatiyle yaklaşan sağlık kadrosu, moral ve güven aşılayarak hastanın dingin bir ruh haline kavuşmasını destekler.
Damar yolu açma serum takma ve yara tedavisi
Kronik yatak yaralarında hekim kontrolünde tatbik edilen pansuman teknikleri doku iyileşmesini hızlandırır. Kurum bünyesinde yürütülen evde kan alma, enjeksiyon ve serum takma uygulamaları hastane konforunu eve taşır. Hücresel yenilenmeyi hızlandıran Glutatyon ve bağışıklık direncini artıran Myers Kokteyli gibi özel destek tedavileri de uzman ekiplerce güvenle tatbik edilir. İhtiyaç duyulan her an Evdesaglik365.com ile irtibata geçilerek profesyonel tıbbi destek temin edilebilir.
Hasta Yakınlarının Ruhsal Dengesi Ve Destek Ağı
Ağır durumdaki bir aile ferdine kesintisiz refakat etmek, bedensel bitkinliğin ötesinde derin bir zihinsel yorgunluk doğurur. Bakım veren kimsenin kendi ihtiyaçlarını ertelemesi, tükenmişlik sendromuna davetiye çıkarır.
Tükenmişlik hissini azaltacak görev paylaşımı
Bütün bakım sorumluluğunun tek bir yakının sırtına bindirilmesi büyük bir yanılgıdır. Aile fertleri aralarında nöbet çizelgesi düzenleyerek işleri adil şekilde paylaştırmalıdır. Dinlenme saatlerinde yürüyüş yapmak, uyku saatlerine dikkat etmek zihni berrak tutar. Zorlanılan anlarda dışarıdan ehil evde bakım desteği temin etmek, refakatçinin soluklanmasına ve güç toplamasına imkan verir.
